Inżommu l-irwiegel għas-sena d-dieħla

Posted on by

Li wieħed iżomm l-irwiegel hija tradizzjoni antika ħafna tagħna l-Maltin. Huwa mod li missirijietna kienu jużaw biex ibassru t-temp tas-sena li tkun ġejja.

Din tal-irwiegel nistgħu nużawha mat-tfal tagħna biex inbassru t-temp tas-sena li ġejja, l-2014. Agħfas hawnhekk u niżżel it-tabella. Din tista’ tkabbarha u tipprintajaha, u mbagħad twaħħalha fil-klassi. Wara t-tabella ssib ukoll għadd ta’ stampi tat-temp li tista’ tqasqashom biex timla t-tabella bihom.

Żomm f’moħħok li l-irwiegel nibdew noħduhom fit-13 ta’ Diċembru, jiġifieri l-Ġimgħa li ġej. Kull ġurnata naqsumha fi tlieta, jiġfieri filgħodu jfisser il-bidu tax-xahar, nofsinhar ifisser nofs ix-xahar, u filgħaxija tfisser l-aħħar tax-xahar.

Mela, jekk filgħodu tat-13 ta’ Diċembru jkun bnazzi, ifisser li l-bidu ta’ Jannar li ġej se jkun bnazzi. Jekk f’nofsinhar ikun il-maltemp, ifisser li f’nofs Jannar li ġej se jkun maltemp. U jekk filgħaxija tat-13 ta’ Diċembru jkun imsaħħab, ifisser li lejn tmiem Jannar li ġej se jkun imsaħħab. 

Mela għax ma tippruvawx iżżommu l-irwiegel fil-klassijiet tagħkom? Tistgħu tqabddu lit-tfal stess iżommu l-irwiegel u tiktbuhom fit-tabella li għamilnielkom. Ħudu gost!

Nirringrazzjaw lil Helen Barbara li ħejjiet it-tabella.

Taħdita fuq kunjomijiet Maltin

Posted on by

Id-Dipartiment tat-Tmexxija tal-Kurrikulu u l-Akkademja tal-Malti qed jorganizzaw taħdita fuq kunjomijiet Maltin ta’ nisel Taljan. It-taħdita se ssir l-Erbgħa, 11 ta’ Diċembru 2013 mill-5.30 sas-6.30 ta’ filgħaxija fiċ-Ċentru Nazzjonali tal-Kurrikulu (NCC), il-Ħamrun, u se tingħata minn Dr Mario Cassar.

Tista’ taqra aktar fuq dan is-suġġett miċ-ċirkulari u din it-tagħrifa.

Taħdita pubblika fuq Dun Karm

Posted on by

Nhar l-Erbgħa 27 ta’ Novembru 2013 fis-6.30pm se ssir taħdita pubblika dwar “Dun Karm: Tamietu bejn Nazzjon u Fidi” mill-istudjuż Charlò-Carmel Camilleri O.Carm. Din se ssir fl-Università, tal-Qroqq, fiċ-Ċentru għall-Konferenzi Mikiel Anton Vassalli (Gateway,  Sala A).

Kulħadd huwa mistieden u d-dħul huwa b’xejn.

Din it-taħdita qed issir bl-inizjattiva tad-Dipartiment tal-Malti tal-Università u l-Fondazzjoni Karmen Mikallef Buħaġar. Din il-Konferenza Karmen Mikallef Buħaġar issir kull sentejn bil-għan li ġġedded l-istudji dwar il-kitbiet u l-personalità letterarja tal-poeta nazzjonali.
 
It-taħdita ta’ Patri Charlò-Carmel Camilleri se ssir f’għeluq il-mitt sena mill-34 Kungress Ewkaristiku Internazzjonali li sar f’Malta fl-1913 u l-kxif tal-mafkar tal-Kungress, xogħol Antonio Sciortino. L-għan tagħha hu li tgħarrex il-bixriet inqas magħrufin tal-ħajja u l-kitba ta’ Dun Karm, li bħala kittieb Malti b’sejħa ta’ qassis u b’qalb ta’ poeta kellu tamiet nazzjonali li jistħoqqilhom ħarsa mill-qrib.

Il-viżjoni ta’ Dun Karm tal- “Omm ħelwa li tatna isimha” hija wkoll frott is-sinteżi fih ta’ sentiment uman, nazzjonalità Maltija, u vokazzjoni reliġjuża. Meta din is-sinteżi tingħaqad mal-ħila tiegħu bħala oratur u kittieb, ifeġġ il-profil sħiħ ta’ Dun Karm li se jiġi ttrattat f’dan id-diskors b’avviċinament ġdid.

Tagħrif ieħor jista’ jinkiseb minn Dr George Farrugia, george.farrugia@um.edu.mt   jew minn fuq il-paġna tal-Facebook tad-Dipartiment tal-Malti tal-Università.

X’tgħid l-istatistika dwar it-tlissin ta’ “raha”

Posted on by

Nhar il-31 ta’ Ottubru 2013 l-Akkademja tal-Malti flimkien mad-Dipartiment tal-Kurrikulu u t-Tagħlim Elettroniku tellgħu t-taħdita: Int kif tlissinha jaqraha? Il-kelliema kienet Christina Sammut li fit-teżi tagħha stħarrġet dan il-fenomenu lingwistiku fil-pronunzja innovattiva ta’ ċerti suffissi fil-Malti. Christina Sammut ibbażat ir-riċerka tagħha fuq Malta biss u spjegat li dan il-fenomenu huwa mifrux ħafna fost iż-żgħażagħ.

Fost l-oħrajn sabet li madwar 60% tal-parteċipanti fl-istħarriġ tagħha li għandhom bejn l-10 snin u l-15-il sena qed ilissnu jaqraħħa mhux jaqraa. Madwar 88% jlissnu jaqraħħulu u mhux jaqraulu. Min-naħa l-oħra, l-adulti u l-anzjani jlissnu l-iżjed il-pronunzja standard.

It-taħdita fetaħha l-Professur Albert Borg li fisser kif dan jiġri f’kull lingwa ħajja. Jista’ jkun li wieħed isibha iebsa biex jilqa’ t-tibdil, imma l-fatti rriċerkati juru li dan it-tibdil qed iseħħ gradwalment.

Wara l-preżentazzjoni ta’ Christina Sammut kien hemm diskussjoni. Wieħed mill-għalliema kien tal-fehma li huma għandhom jibqgħu jikkoreġu lill-istudenti waqt it-tlissin “żbaljat” tagħhom. Għalliema oħra semmiet kif xi xandara qed ikunu “mudelli ħżiena”.

Fl-aħħar tkellem il-President tal-Akkademja tal-Malti, Olvin Vella, li rringrazzja lil Christina talli qasmet magħna r-riċerka u radd ħajr lit-tliet uffiċjali edukattivi tal-Malti, David Agius Muscat, George Mifsud u David Muscat li qed jappoġġjaw lill-Akkademja biex twassal lill-għalliema il-frott tar-riċerka fuq il-lingwa u l-letteratura.

 

Attività f’ġieħ Francis Ebejer

Posted on by

L-Għaqda tal-Malti – Università se torganizza attività oħra fis-serje filMalti, din id-darba biex tfakkar l-20 sena mill-mewt tad-drammaturgu Francis Ebejer. F’din l-attività se jintwerew siltiet mill-filmat tad-dramm Il-Ġaħan ta’ Binġemma, ta’ Francis Ebejer, u li fih tispikka t-tema tal-kontinwità. Id-diskussjoni li ssegwi se tiffoka fuq din it-tema (li tispikka wkoll fir-rumanzett għall-eżami taċ-ĊES, Il-Ħarsa ta’ Rużann). Din se titmexxa minn Dr Joseph Axiaq.

Minħabba r-rabta ta’ Francis Ebejer ma’ Ħad-Dingli, din l-attività se ssir fis-sala tal-Kulleġġ Savio fid-29 ta’ Novembru 2013 mill-5 sat-8 ta’ filgħaxija. Din l-attività hi ta’ interess partikulari għall-għalliema tas-sekondarja, għall-istudenti u għall-ġenituri tagħhom.

Tagħrif ieħor tistgħu tiksbuh mill-paġna tal-Facebook tal-Għaqda tal-Malti.