Mistoqsija u Tweġiba 20

Posted on by

staqsiMinn Olvin Vella

Nikteb “nexfin” jew “nixfin”? “Beżlin” jew “biżlin? “Kesħin” jew “kisħin”? Jew it-tnejn?

Dawn l-għażliet tajbin kollha.

Niktbu “hu niexef”, “hu bieżel”, “hu kiesaħ”. Meta rridu niktbu fuqna, niktbu “aħna nixfin” jew “aħna nexfin”.

Li qed jiġri huwa li t-tieni sillaba “-fin” għandha vokali twila u għalhekk il-vokali twila “-ie-” tal-ewwel sillaba rridu nqassruha. Il-vokali “-ie-” nistgħu nqassruha billi niktbu “-i-” jew “e”. Għalhekk huma tajbin iż-żewġ għażliet, bħal “kesħin” jew “kisħin”.

Hija l-istess raġuni għala naraw miktub “ma kenux” u “ma kinux”; “żmenijiet” u “żminijiet”.

Is-suġġeriment tagħna lill-għalliema huwa li meta xi waħda minn dawn l-għażliet donnha tibda tintrabat ma’ pronunzja djalettali jew ma’ pronunzja qadima (eż. “żmenijiet”), jagħżlu l-forma li tirrifletti l-pronunzja tal-Malti Standard Modern. Fi kliem ieħor, isegwu l-intwizzjoni tagħhom. Ngħidu aħna, illum qajla tiltaqa’ ma’ kotba ġodda li jġibu kliem bħal “misserijiet” (flok “missirijiet”) kif konna naraw fil-kotba ta’ dari.

Huwa minnu li ż-żewġ forom huma korretti, imma lkoll naqblu li waħda minnhom qed tinqata’ mit-taħdit bil-Malti Standard Modern.

Kotba elettroniċi bil-Malti

Posted on by

Bħalissa qed naraw li l-kittieba ħabrieka tal-Malti qegħdin jimirħu fid-dinja tal-pubblikazzjoni elettronika. Sa issa nafu li hemm erba’ kotba elettroniċi bil-Malti.

Dan huwa ta’ pjaċir kbir għalina u għaldaqstant inħeġġu lill-kittieba tal-Malti biex ikomplu jirregalaw lit-tfal Maltin stejjer sbieħ bi lsienna. U nħeġġu lilkom ukoll, għeżież għalliema u ġenituri, biex tkomplu tħeġġu lit-tfal jaqraw stejjer miktubin bl-ilsien sabiħ tagħna.

Kidane fl-Iskola Primarja ta’ Ħal Safi

Posted on by

Nifirħu lis-Sa Marija Montebello, il-Kap tal-Iskola Primarja ta’ Ħal Safi, u lill-istaff tal-iskola u tal-Kulleġġ San Benedittu taħt id-direzzjoni tas-Sa Marylin Sciortino, il-Prinċipal, li flimkien mal-Jesuit Refugee Service – Malta (JRS) organizzaw attivitajiet għat-tfal tal-primarja, bil-ħsieb li jkomplu joħolqu kuxjenza kontra r-razziżmu.

Prosit li kull min ta sehmu u jalla naraw aktar minn dawn l-attivitajiet sbieħ. Din l-inizjattiva hi parti minn proġett tal-JRS li permezz tiegħu ħareġ ukoll ktieb bil-Malti għat-tfal miktub minn Clare Azzopardi u bl-illustrazzjonijiet ta’ Marisa Attard, bl-isem Kidane – Ġrajja ta’ Tama, u li l-istorja tiegħu hija ispirata mill-ġrajja vera ta’ Goitom Yosief.

Dan  il-ktieb qed jitqassam b’xejn mill-JRS. Tagħrif ieħor tista’ tiksbu minn hawnhekk.

 

L-għanja ta’ għeluq sninek bil-Malti

Posted on by

FERĦ U AWGURI

Il-kanzunetta tal-Happy Birthday famuża mad-dinja kollha. Kulħadd ikantaha bil-lingwa tiegħu u aħna ħsibna fil-verżjoni Maltija, kif jixraq.

Mela meta xi ħadd jagħlaq sninu, inkantawlu hekk (fuq l-istess melodija):

Ferħ u awguri f’dal-jum,
għeluq sninek illum.
Ferħ u awguri lil …
Ferħ u awguri f’dal-jum!

L-għanja ssibha bil-melodija minn hawn (ppt).

Magħha ħriġna wkoll “Qalbu Tajba” u “Qalbha Tajba”, il-verżjoni Maltija tal-melodija For He’s a Jolly Good Fellow.

Tista’ tisma’ t-tliet kanzunetti u tkanta magħhom ukoll (karaoke), f’xi festin jew fil-klassi mat-tfal, minn hawn taħt. L-istess kanzunetti ssibhom fil-YouTube.

Nirringrazzjaw lil Manwel Mifsud li ħa ħsieb il-verżjoni bil-Malti tat-tliet kanzunetti.

 

Mistoqsija u Tweġiba 19

Posted on by

staqsiMinn Olvin Vella

Jeżistu <mall-> u <bill->?

Ma nistgħux niktbuhom hekk. It-tajbin huma mal- u bil- biss.

Il-prepożizzjonijiet huma ma’ u bi.

Meta magħhom inżidu l-artiklu l-, isiru mal- u bil-. Bħalhom niktbu tal-, sal-

Min jiżbalja dawn it-tnejn aktarx jitfixkilhom mal-kitba għall- u bħall- .

Ninnutaw li niktbu mill- għax wara li ngħaqqdu minn u l- isseħħ assimilazzjoni u minflok minl- ngħidu (u niktbu) mill-.

Għalhekk, niktbu mill-ewwel imma mal-ewwel.