Din hi sensiela ta’ intervisti diretti ma’ għaxar kittieba.
Post: Is-Sala tal-Mużika tal-Kavallier ta’ San Ġakbu. Id-dħul huwa b’xejn.
Ħin: Kull intervista tibda fis-7.30pm u ddum siegħa.
L-Iskeda tas-Sigħat
14-10-10 ĠORĠ BORG
28-10-10 JOE FRIGGIERI
11-11-10 ĠUŻI GATT
25-11-10 SIMONE INGUANEZ
09-12-10 OLIVER FRIGGIERI
20-01-11 LINA BROCKDORFF
03-02-11 TREVOR ŻAHRA
17-02-11 ALFRED SANT
03-03-11 WALID NABĦAN
10-03-11 VICTOR FENECH
Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb se jorganizza konferenza ta’ jum dwar il-Qari qabel l-Irqad (Bedtime Reading) nhar is-Sibt 23 ta’ Ottubru, 2010 fil-Lukanda Excelsior, il-Furjana.
Il-konferenza se tkun indirizzata minn bosta kelliema minn diversi oqsma u għandha l-għan li tinforza l-importanza ta’ dan is-suġġett.
Il-Kunsill min-naħa tiegħu, permezz tal-Konferenza se jkun qed iniedi programm ta’ attivitajiet mifruxa fuq tliet snin fejn jidħol il-qari qabel l-irqad.
Il-Konferenza hi miftuħa għal dawk kollha li għandhom għal qalbhom il-qari u jixtiequ jħeġġu din il-kultura sabiħa.
Dawk interessati li jieħdu sehem huma mitluba jimlew il-formola li tinkiseb mill-indirizz elettroniku info@ktieb.org.mt. Din għandha tintbagħat flimkien ma’ ħlas ta’ €10. Iċ-ċekkijiet għandhom jinkitbu fuq il-‘Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb’. Il-prezz tal-ikel se jkun issussidjat. Mill-istess indirizz elettroniku wieħed jista’ jikseb iktar tagħrif kif ukoll il-programm sħiħ tal-konferenza.
Nirringrazzjaw lill-għalliema Tania Saliba, għalliema tal-ewwel sena fl-iskola primarja ta’ Ħal Għaxaq għall-karti tat-taħriġ u l-poeżiji li għoġobha tgħaddilna.
Il-karti tat-taħriġ issibhom mit-taqsima tar-Riżorsi tal-Ewwel Sena.
Il-poeżiji qegħdin fil-paġna tal-Poeżiji għat-Tfal.
Minn Olvin Vella
L-istudenti ta’ sikwit jgħidu <iġi>, <iekol> u <ieħu>. Jiena dejjem ngħid <ejja>, <kul> u <ħu> imma m’iniex ċerta jekk humiex qed jgħiduha ħażin. Liema hi t-tajba?
Fil-kotba tal-grammatika l-forom milqugħa huma <ejja>, <kul> u <ħu> biss.
<Iġi> naħseb li lkoll smajnieha fil-klassijiet iż-żgħar nett imma l-istudenti aktarx jaqilbu għal <ejja> huma u jikbru. Jitgħallmu jgħidu <ejja> mingħand l-għalliema, jew mingħand il-ġenituri meta jikkoreġuhom biex jitkellmu tajjeb.
<Iekol> hija mifruxa ħafna u jgħiduha anki l-kbar. Interessanti li nsibuha rreġistrata fil-ħrejjef miġburin minn Patri Manwel Magri fil-bidu tas-seklu 20 (ara, ngħidu aħna, Il-Ħrafa tax-Xhur: “Oqgħod baxx,” qalulu, “u iekol magħna.”). Patri Magri huwa meqjus wieħed mill-awturi klassiċi tagħna.
Il-forom <iġi>, <iekol> u <ħu>, għalkemm iċċensurati fil-kotba tal-grammatika, fil-fatt huma mibnija skont mudell grammatikali. F’ċerta età, it-tfal żgħar ikunu qabdu r-regola ta’ kif isawru l-imperattiv imqar jekk ikunu għadhom ma qabdux lapes b’idhom, u jimxu għar-rink*.
Jirraġunaw xi ħaġa hekk:
Jekk minn tixrob u tiġri nnisslu l-kmand int ixrob!, int iġri! …
… mela minn tiġi, tiekol, tieħu nnisslu: *int iġi!, *int iekol!, *int ieħu!
Ikunu qed jaqtgħu barra l-prefiss t- tal-konjugazzjoni tal-imperfett.
Din il-ġeneralizzazzjoni tar-regola nsejħulha l-livellar morfoloġiku. Għal każi fl-Ingliż ara din.
Nagħmlu tajjeb jekk fil-lezzjoni nikkoreġu l-forom <iġi>, <iekol> u <ieħu>. Imma nagħmlu aħjar jekk, waqt li nikkoreġuhom, lill-istudenti nfissrulhom l-għaliex joħorġu b’dawn il-forom.
* “għar-rink” hija idjoma Maltija. Tfisser jaqtgħu għad-dritt, bla ma jagħżlu.
Minn Olvin Vella
Il-kelma <biżgħa> teżisti?
Din il-forma hija tajba imma fil-fatt ma tintużax.
Mill-verb <huwa beża’> innisslu n-nom verbali <il-biża’>.
Normalment, min-nom verbali nnisslu dejjem nom tal-unità (i.e. marbut ma’ azzjoni waħda) u l-plural magħdud (i.e. jgħodd minn 2-10).
Ngħidu aħna:
| Eż. 1 | Eż. 2 |
| verb: huwa qabeż | verb: huwa għam |
| nom verbali: il-qbiż | nom verbali: l-għawm |
| nom tal-unità: il-qabż|a | nom tal-unità: l-għawm|a |
| plural magħdud: il-qabż|iet | plural magħdud: l-għawm|iet |
Fil-każ ta’ din il-mistoqsija, ninnutaw dan li ġej:
verb: huwa beża’
nom verbali: il-biża’
nom tal-unità: *il-biżgħ|a. (B’asteriska għax dil-forma ma tintużax.)
plural magħdud: il-beżgħ|at. (Il-plural magħdud jintuża!)
Ġeneralment, in-nom verbali huwa maskil u singular, kif jidher f’dawn l-eżempji:
1) Il-qbiż tal-ħabel tajjeb għas-saħħa.
2) L-għawm kmieni waranofsinhar aħarbu.
3) Il-biża’ mill-fatat ili ma nisma’ bih.
Madankollu, nomi verbali bħal <biża’> u <wisa’> (it-tielet radikali tagħhom hi GĦ) u <ħefa> u <għana> (it-tielet radikali hi J) hawn min iqishom femminil.
Ngħidu aħna,
1) Il-biża’ mill-ħares kienet kbira wisq.
2) Il-wisa’ tal-bini tkejjilhiex b’idejk.
3) Il-ħefa (i.e. id-drawwa li timxi ħafi) nqatgħet mit-toroq.
4) L-għana mhix popolari daqs il-hip hop.
Din il-bidla fil-ġens tan-nomi verbali tikkaratterizza l-forom li fit-taħdit nisimgħuhom jintemmu “-a” (biża’, wisa’, ħefa, għana).