Illum il-ġurnata tisma’ ħafna Maltin ikellmu lit-tfal żgħar tagħhom bi lsien it-trabi (motherese) li ġej mill-Ingliż. Ngħidu aħna, tisma’: horsey, shoesy, u doggy.
Jekk inti tixtieq tkellem lit-tfal żgħar tiegħek bi lsien it-trabi, ftakar li l-ġenituri tagħna kienu jużaw magħna kliem bħal: tuttu (għal żiemel) u kukka (għal bajda). Jekk trid il-lista sħiħa agħfas hawnhekk. Jekk taf bi kliem ieħor, iktbilna u għaddihulna.
Ftakar li l-lingwa Maltija tibqa’ ħajja dment li inti tiddeċiedi tużaha.
Din hi l-preżentazzjoni li ntweriet xi xhur ilu waqt taħdita fuq l-ortografija li saret minn Carmel Azzopardi, il-President tal-Akkademja tal-Malti.
It-taħdita kienet organizzata mill-Akkademja tal-Malti.
Kulħadd jaf bid-Deċiżjonijiet 1 li ħareġ il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti fl-2008. Aħna ridna li dawn id-deċiżjonijiet isiru jafuhom sew l-għalliema kollha tagħna. Kien għalhekk li tul dawn l-aħħar sentejn dorna l-iskejjel tagħna u ltqajna mal-għalliema biex nispjegaw dawn id-Deċiżjonijiet.
Agħfas hawn u ara t-tabella bil-ġranet li fihom saru dawn is-sessjonijiet.
Fid-29 ta’ April iltqajna mal-għalliema kollha tal-primarja ta’ Ħaż-Żabbar (A u B). Fit-12 ta’ Mejju ltqajna mal-għalliema kollha tal-iskola sekondarja tas-subien ta’ Ħal Kirkop.
Ħajr lis-Sur Olvin Vella u lill-Professur Manwel Mifsud li qed jgħinuna f’dawn it-taħditiet fuq l-ilsien Malti. Aħna ninsabu kuntenti bil-kummenti sbieħ li qed nirċievu fuq id-deċiżjonijiet li ħa l-Kunsill tal-Malti fuq l-ortografija.
Dan kollu jawgura tajjeb għall-ġejjieni ta’ lsienna u jalla nkomplu naħdmu flimkien biex il-lingwa Maltija tibqa’ tissaħħaħ mal-ġenerazzjonijiet li telgħin.
Ir-riforma edukattiva taħseb biex issaħħaħ fl-istudenti l-ħiliet fil-qasam tat-taħdit. Dawn il-ħiliet jidħlu fis-suġġetti kollha għax f’kull suġġett jeħtieġ li l-istudenti tagħna jkunu kapaċi jitkellmu, jesprimu ruħhom, jisimgħu, jiddiskutu, jiddjalogaw, jifhmu lil xulxin, jistennew il-ħin tagħhom biex jitkellmu, jinterpretaw, ipoġġu lilhom infushom fiż-żarbun ta’ ħaddieħor, u jifhmu s-sens kollu – jiġifieri dak li hu ovvju u dak li mhux. Naturalment, dawn il-ħiliet jgħoddu wkoll għal waqt il-lezzjonijiet tal-Malti u tal-Ingliż.
Din hi pubblikazzjoni ta’ Leonard Grech b’għadd ta’ riżorsi (attivitajiet, eżerċizzji u logħob) li jistgħu jsiru fil-klassi, kemm fil-Primarja kif ukoll fis-Sekondarja, biex insaħħu fit-tfal il-ħiliet imsemmija. L-għalliema għandhom jagħżlu dawk li jgħoddu l-aktar għat-tfal li jgħallmu.